Gıda işletmesine gelen ambalaj ve taşıma kaplarında böcek izini mal kabul sırasında kaydedin. Parti bilgisini koruyarak şüpheli sevkiyatı işletmenin hijyen ve karar sürecine yönlendirin.
Araştırma: 2026-11-08 · Güncelleme: 2026-11-09 · Erzurum Teknik Servis
Gıda işletmesinde mal kabul sırasında bir kolide böcek şüphesi görülürse, en önemli bilgi kolinin hangi sevkiyata ait olduğudur. Şüpheli bir ambalajı hemen raflara dağıtmak veya diğer paketlerle birleştirmek, sonradan hangi ürünün inceleneceğini belirsizleştirir. Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün fırıncılık ve pastane işletmelerine yönelik toplantı notunda sevkiyat aracının hijyeni ve mal kabul kontrolü ele alınır. Her işletme, kendi faaliyetine uygun hijyen prosedürleri kapsamında kabul, ayırma ve bildirim kararlarını yetkili görevliler üzerinden vermelidir.
Teslimatın kimliğini kaybetmeyin
Gözlem saatini, teslimat kaydını ve hangi pakette iz görüldüğünü not edin. Parti veya seri bilgisi ambalaj üzerinde bulunuyorsa işletmenin kendi kayıt sistemine aktarın. Örneğin bir kolinin köşesinde küçük delik, diğerinin iç kenarında ağlanma görülmüş olabilir. İki bulgu aynı teslimat numarası altında ayrı satırlar olabilir. Ambalajı açmanız gerekip gerekmediğini görev tanımınız ve işletme prosedürü belirler. Bir bulguyu belgelemek için gıdayı tezgahta dağıtmayın. Fotoğraf alınacaksa işletme izinleri ve izlenebilirlik kuralları dikkate alınmalıdır.
Aynı araçtan gelen ürünlerle farklı tedarikçiden gelen ürünler birbirine karışmamalıdır. Bir taşıma kasasının daha önce başka teslimatta kullanılmış olması, şüpheli izin o teslimattan geldiğini kanıtlamaz. Kayıtta doğrulanmış teslimat, gözlenen yüzey ve tahmin edilen kaynak ayrı tutulur. İhtiyaç halinde sevkiyat aracının görünür temizlik durumunu ve ürünlerin indirilmeden önce nerede durduğunu işaretleyin. Görevli kabul alanını inceleyemediyse bütün sevkiyatı incelediğini belirtmemelidir. Böyle bir eksik satır, daha sonra yanlış kabul kaydı oluşturulmasını önler.
Ayırma kararını iş akışına bağlayın
İşletmenin şüpheli ürün için belirlediği bekletme veya iade düzenini uygulayın. Ürünü işaretlemek, parti bilgisinin görünür kalmasını ve diğer çalışanların yanlışlıkla kullanmamasını kolaylaştırabilir. Erişim ve karar yetkisi olan kişi ürünün kabul edilip edilmeyeceğini belirler. Ekipler arasında görev değiştiğinde, ürünün nereye ayrıldığını ve hangi yanıtın beklendiğini yazın. Son karardan önce ambalajı temizleyip tekrar satışa veya üretime sokmak güvenli bir varsayım değildir. Kullanıcı şüpheli gıdayı kendi başına tadıp değerlendirmemelidir.
Bir örnekte bir işletme aynı gün iki farklı un teslimatı almış olsun. İlk partide görünür bulgu yokken, ikinci partinin dış kartonunda canlı böcek görülüyor. İki sevkiyat aynı rafa konmuşsa sonradan hangi kolinin hangi partiye ait olduğu daha zor anlaşılır. Kabul alanı, taşıma ve raf konumu ayrı tutulduğunda görevli ikinci teslimatı durdurup prosedürdeki bildirim yolunu kullanabilir. Sonraki inceleme ilk teslimatın durumunu otomatik olarak değiştirirse bunun gerekçesi kayda alınmalıdır. İşletme yöneticisi gerekirse tedarikçi ve yetkili servisle resmi süreci yürütür.
Tekrar görülürse kayıtların izini sürün
Böcek izi tekrar fark edildiğinde önce önceki bildirimde hangi ürünün, hangi giriş kapısında ve hangi saat aralığında incelendiğine bakın. Aynı marka ürünün başka partisiyle ilgili bulguyu eski bildirime eklemek yerine yeni olay açın ve iki olayı ilişkilendirin. Hizmet sağlayıcıyla yerinde inceleme planlanıyorsa gıda hazırlama alanının çalışma saatlerini, hangi alanın kapatılabileceğini ve kimin yetkili olduğunu açıklayın. Kimyasal hazırlama ve uygulama, işletme çalışanının mal kabul görevi içinde varsayılmamalıdır.
Bir görev değişiminde yalnızca kararın sonucunu aktarmak yerine önceki olayın açık olup olmadığını da yazın. Örneğin “ürün ayrıldı, iade kaydı bekleniyor” ifadesi, “sorun çözüldü” demekten daha net olabilir. Kapanış notuna son kararın günü ve hangi sevkiyat kalemlerine uygulandığı eklenir. Rapor, firma çalışanlarının kişisel bilgilerini geniş dağıtıma açmadan gereken kişilere ulaştırılır. Bu düzen, teslimat sırasında görülen bir bulguyu daha sonra depo ve üretim kayıtlarıyla ilişkilendirmeyi sağlar.
Mal kabul bölümünde birden çok görevli çalışıyorsa, incelemeyi kimin devralacağını kişiye özel mesajlarda bırakmayın. Yetkili kayıt ekranında olayın beklemede olduğu görülebilir. İşlem tamamlandığında ilk şüpheyi kaldırmadan nihai kararı yazın. Bu ayrım, ürünün neden bir süre ayrıldığını sonraki vardiyaya gösterir.